De vuistregel past in één regel: als je iets koopt van een ondernemer of actieve beroepsbeoefenaar, geldt btw; als je iets koopt van een particulier, geldt de overdrachtsbelasting. En aangezien dit verschil wel 21 % van de prijs kan uitmaken, is het de moeite waard om even drie minuten de tijd te nemen om de details te lezen.
- Verkoper: ondernemer of beroepsbeoefenaar (wat meestal het geval is bij een exploitatievergunning): de overdracht is een transactie die onderworpen is aan 21 % btw. Als je de aankoop doet in het kader van een bedrijfsactiviteit, is die btw over het algemeen aftrekbaar — je betaalt hem vooruit, je raakt hem niet kwijt. Belangrijk detail: als het gaat om de overdracht van een zelfstandige economische eenheid (het complete, operationele bedrijf, niet alleen de vergunning), kan de transactie niet aan btw onderworpen zijn, en dan moet worden nagegaan welke indirecte belasting van toepassing is. Dit is een analyse per geval, geen automatische regel.
- Overdracht tussen particulieren: er is geen btw; de ITP (overdrachtsbelasting) is van toepassing in de vorm van overdrachten tegen vergoeding, tegen het tarief dat door je autonome gemeenschap wordt vastgesteld. Hier valt niets af te trekken: de ITP is een pure kostenpost en moet vanaf het begin in je begroting worden opgenomen.
- Aankoop van de houdstervennootschap: je koopt niet de vergunning, maar de aandelen, met hun eigen belastingregeling (en de antifraudeclausule van art. 314 van de Wet op de Effectenmarkt als achtergrond). Dit kan efficiënt zijn; het vereist echter een grondiger due diligence — we leggen dit uit in zelfstandige of vennootschap.
De klassieke, kostbare fout is het verkeerd kwalificeren van de transactie — bijvoorbeeld ITP betalen voor wat eigenlijk btw was, of omgekeerd — en dit pas jaren later ontdekken in de vorm van een naheffing met rente. Daarom wordt bij de begeleide overdracht de fiscale kwalificatie gecontroleerd tijdens de due diligence-fase, vóór de ondertekening, niet erna.
Tel bij het belastingbedrag de kosten voor de eigendomsoverdracht en de overige afsluitingskosten op: het volledige overzicht vind je op wat kost de overdracht. En zoals altijd, serieus: laat je specifieke situatie door een belastingadviseur controleren voordat je de aanbetaling doet. Een consult van een half uur is de beste investering van de hele transactie.
LAATSTE HERZIENING · 19 jul 2026 — VTC360-gids: algemene duiding, geen advies voor uw specifieke geval.